Een aantal zinnen kunnen we op twee manieren analyseren. Het gaat om zinnen met een werkwoord dat niet alleen als zelfstandig werkwoord voorkomt, maar ook als groepsvormend werkwoord, zoals willen en leren. We illustreren dit aan de hand van een voorbeeld (i) met willen. In beide zinnen is het gezegde onderstreept en het lijdend voorwerp schuingedrukt.

Enerzijds kunnen we wil beschouwen als een groepsvormend werkwoord dat samen met het zelfstandig werkwoord overvallen het gezegde vormt. Een bank is dan het lijdend voorwerp en overvallen staat in de tweede zinspool. Dit is te zien in voorbeeld (ia). Anderzijds is er de mogelijke analyse als in (ib), waarbij we een bank overvallen beschouwen als een nominalisatie van type 3. De hele woordgroep vervult dan de functie van lijdend voorwerp bij het gezegde wil en staat dan als geheel in het middenstuk.

Deze tweede analyse is de enige mogelijke analyse als de hele woordgroep op de eerste zinsplaats staat, zoals in (ii). Anders dan in (ia) staat overvallen hier namelijk duidelijk niet in de tweede zinspool. We moeten een bank overvallen hier dan ook beschouwen als lijdend voorwerp bij het gezegde wil.

Een voorbeeld met twee analyses bij leren is te zien in (iii). Ook hier is het gezegde onderstreept en het lijdend voorwerp schuingedrukt:

In (iiia) kunnen we fietsen beschouwen als een nominalisatie van type 3, en dus als een lijdend voorwerp bij het gezegde leert. Leren is hier het zelfstandig werkwoord. Een andere mogelijkheid is leert te beschouwen als een groepsvormend werkwoord bij de infinitief fietsen, waarbij ze samen het werkwoordelijk gezegde vormen, zoals in (iiib). Volgens deze analyse bevat deze zin dus geen lijdend voorwerp. Net als bij willen geldt dat bij vooropplaatsing, zoals in Fietsen leer je met vallen en opstaan alleen de analyse mogelijk is waarbij we fietsen als een nominalisatie beschouwen, en het dus als lijdend voorwerp bij leer fungeert.

Afhankelijke zinnen ingeleid door een voorwaardelijk voegwoord, zoals als in (i) of wanneer in (ii), beschouwen we niet als lijdend voorwerp bij het gezegde, maar als een bepaling bij dat gezegde, namelijk een bepaling van voorwaarde:

In eerdere versies van de ANS werden bijzinnen als in (i) en (ii) wel als lijdend voorwerp gezien, zie Geerts e.a. (1984: 840) en ANS2 .

Voor een dergelijke analyse zijn twee argumenten te geven.

Zie ook Broekhuis & Corver (2013: 666-669).

Ten eerste is het enkel mogelijk dit soort afhankelijke zinnen op de eerste zinsplaats te plaatsen door een voornaamwoord in de rompzin toe te voegen, zoals dat in (iiib).

Bij gewone afhankelijke zinnen die dienst doen als lijdend voorwerp is dat niet nodig, en zelfs onmogelijk:

Ten tweede blijft de voorwaardelijke betekenis van de afhankelijke zin met als of wanneer bewaard. Het begrip in (i) of de waardering in (ii) wordt bijvoorbeeld enkel bewaarheid als de voorwaarde genoemd door de afhankelijke zin vervuld is. Zinnen als deze komen dan ook enkel voor bij gezegden waar zo’n voorwaardelijke betekenis zinnig is, zoals begrijpen, waarderen of betreuren.

De volgende typen werkwoorden kunnen een afhankelijke zin als lijdend voorwerp hebben:

Nog minder vaak komt het voorlopig lijdend voorwerp voor bij werkwoorden met een beknopte bijzin als lijdend voorwerp. Borms (2018) bestudeert 20 van die werkwoorden in meer detail; ze maakt daarvoor gebruik van het Corpus Hedendaags Nederlands. Een van die werkwoorden, presteren, komt uitsluitend met een voorlopig lijdend voorwerp voor.

Drie komen zowel met als zonder voorlopig lijdend voorwerp voor, namelijk bedenken, betreuren en zich inbeelden.

Borms (2018) noemt zelf een gedeeltelijk andere groep van drie, namelijk beseffen, zich verbeelden en zich inbeelden, maar die conclusie lijkt niet te stroken met haar eigen tellingen en corpusvoorbeelden.

De andere 16 komen alleen zonder voorlopig lijdend voorwerp voor, waaronder beloven en overwegen.

Naast deze twee werkwoorden gaat het om aankondigen, beseffen, bekendmaken, eisen, meedelen, melden, menen, toezeggen, zich verbeelden, verkondigen, vermoeden, verwachten, voorstellen en wensen.