Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
9.4.2 Een overzicht van voorzetseluitdrukkingen
De tabel hieronder geeft een zo volledig mogelijk overzicht van de Nederlandse voorzetseluitdrukkingen. Het gebruik van de voorzetseluitdrukkingen wordt geïllustreerd met behulp van voorbeelden. Bovendien wordt voor elke combinatie aangegeven hoe vaak ze in het Corpus Hedendaags Nederlands voorkomt, als indicatie van welke voorzetseluitdrukkingen heel frequent voorkomen en welke meer zeldzaam zijn.
Van het productieve patroontje ter …-ing van zijn alleen de vijf meest frequente combinaties uit het corpus opgenomen: ter uitvoering van, ter bescherming van, ter beschikking van, ter bevordering van en ter voorkoming van.
Wat betreft is ook opgenomen in het overzicht hieronder, ook al bestaat het niet uit een combinatie van een voorzetsel, een zelfstandig naamwoord en een voorzetsel. Het is een voorzetseluitdrukking die zich heeft ontwikkeld uit een bijzin met wat als onderwerp, betreft als persoonsvorm en een (achteropgeplaatst) lijdend voorwerp. Meer informatie over wat betreft ... en wat ... betreft is te vinden onder het overzicht.
Verder lezen
Voorkomen in CHN Voorzetseluitdrukking Voorbeeld
40070 in plaats van Op tentamens wordt parate kennis in plaats van oorspronkelijk denken getoetst.
35886 op basis van Het bakkerskoppel maakt nog koekjes op basis van oude, traditionele recepten.
19613 ten aanzien van Banken hebben hun beleid ten aanzien van duurzaamheid vorig jaar verbeterd, maar de uitvoering ervan laat te wensen over.
19482 ten opzichte van De Nederlandse mentaliteit ten opzichte van getalenteerde kinderen is de laatste jaren erg veranderd.
19360 als gevolg van Als gevolg van het natte weer moeten veel wedstrijden worden afgelast.
18845 op grond van Een moreel oordeel vellen op grond van onvolledige en veelal onjuiste informatie is een hachelijke zaak.
18524 onder leiding van Op de website is een overzicht van de activiteiten, waaronder een wandeltocht door het heidegebied onder leiding van een gids.
17550 op het gebied van De christelijke partijen staan meestal afwijzend tegenover vernieuwingen op het gebied van euthanasie.
16834 in verband met Vrachtwagens mogen in verband met de verkeersveiligheid geen gebruik van de wisselstrook maken.
16604 met betrekking tot Hierdoor kan de stad als werkgever niet voldoen aan haar verplichtingen met betrekking tot de sociale zekerheid.
16353 naar aanleiding van Naar aanleiding van dat jubileum publiceert de geschied- en heemkundige kring Oud-Mechelen een gedenkboek.
15700 in tegenstelling tot In tegenstelling tot het eiland Cyprus is Slovenië een exporteconomie.
15542 in de loop van In de loop van de dag ontstaan enkele stapelwolken.
15479 in het kader van In het kader van haar studie bos- en natuurbeheer liep ze 3,5 jaar geleden in Noorwegen stage.
11672 aan de hand van Aan de hand van de voorwerpen in de koffer kunnen de senioren herinneringen ophalen aan hun verleden.
11213 met ingang van Met ingang van mei presenteert de St. Petrus en Paulus Kathedraal maandelijks een zondagmiddagconcert.
10377 met behulp van De omstandigheden van de brand werden grondig onderzocht, zelfs met behulp van honden, maar er werd geen oorzaak gevonden.
10144 in opdracht van Het pronkstuk van de tentoonstelling is een koninklijk rijtuig dat in opdracht van Leopold II werd gebouwd.
9887 na afloop van Na afloop van de voorstelling gaan de schrijver-filosoof en de theatermaker met het publiek in gesprek.
9366 in samenwerking met Het onderzoek gebeurde in samenwerking met de universiteiten van Gent en Leuven.
9241 ten behoeve van Wereldwijd is de walvissenjacht sinds 1986 verboden, al geldt een uitzondering voor vangst ten behoeve van de wetenschap.
8667 wat betreft Wat betreft duurzaamheid is er weinig verschil aan te wijzen tussen bruinbrood en volkorenbrood.
8551 in ruil voor Ook kochten sommige bouwers ambtenaren om in ruil voor informatie.
8510 door middel van Hersenen, zenuwen en spieren doen hun werk door middel van hele kleine elektrische stroompjes in het lichaam.
8339 in de richting van Vanuit de Keizerstraat mag het verkeer nu alleen rechtdoor of rechts afslaan in de richting van het casino.
8280 met het oog op Met het oog op de volksgezondheid vind ik het onverantwoord om risico's te nemen.
7802 op verzoek van Op verzoek van de rechter komen alle partijen de zaak voor de rechtbank toelichten.
7341 ter hoogte van Op de E19 van Brussel naar Antwerpen zijn in de avondspits gisteren ter hoogte van Mechelen-Noord in korte tijd drie ongevallen gebeurd.
7055 ten koste van Dierentuinen focussen zich meer op grotere zoogdieren ... – ten koste van de vogelsoorten.
6185 op het vlak van De serviceflats voldoen aan de hedendaagse normen op het vlak van wooncomfort, woonveiligheid en toegankelijkheid.
6012 met uitzondering van Vanavond is het veelal zonovergoten, mogelijk met uitzondering van de noordkust.
6006 in afwachting van Zij zitten nog altijd vast, in afwachting van een rechtszaak die op 29 mei begint.
5810 in strijd met Toen het uiteindelijk twaalf uur was, schoten we – geheel in strijd met de in Frankrijk geldende regels – een paar kleurige vuurpijlen de lucht in.
5636 ten tijde van Het debat over het gebruik van het waterkanon brandde in augustus 2011 los, ten tijde van de grote rellen in Londen.
5532 bij wijze van Wie vanuit het station van Genk naar het werk vertrekt, kan er binnenkort bij wijze van experiment een portie groenten achterlaten, om 's avonds met een kom verse soep naar huis te gaan.
5467 in geval van Het klimteam van de brandweer stond klaar om in te grijpen in geval van nood.
4788 aan de vooravond van Aan de vooravond van de verkiezingen is het nog steeds moeilijk een prognose te maken van de uitkomst.
4787 ter gelegenheid van Ik wilde ter gelegenheid van mijn tachtigste verjaardag een zelfportret maken.
4443 onder invloed van Onder invloed van licht, chloor en vocht wordt vermiljoen omgezet in een zwart kwiksulfide.
4326 omwille van Deze kloof staat al van oudsher bekend omwille van haar rijke prehistorische vindplaatsen.
4166 ten zuiden van Zwarte reigers leven ten zuiden van de Sahara.
4030 met inachtneming van Een ander gerechtshof, in Arnhem, moet de zaak nu opnieuw behandelen met inachtneming van het arrest van de Hoge Raad.
3955 in overleg met In overleg met alle schooldirecties werd gisteravond besloten de scholen in Leiden in elk geval maandag te sluiten.
3947 ten noorden van Nog steeds wordt ons weer beheerst door een krachtig hogedrukgebied ten noorden van ons land.
3846 in overeenstemming met In de afgelopen jaren heeft het circuit van Zandvoort een facelift ondergaan, in overeenstemming met de eisen van de Formule I.
3658 ter zake van Het strafrechtelijk onderzoek ter zake van witwassen is eveneens beëindigd.
3043 met dank aan De organisatie was alleszins goed, met dank aan de security die opvallend strak optrad.
2972 na verloop van Na verloop van tijd groeide de behoefte aan een eigen ziekenhuis.
2931 in navolging van Zuid-Korea heeft gisteren in navolging van China zijn luchtverdedigingszone uitgebreid.
2913 aan het adres van [R]uim een derde van alle bedreigingen aan het adres van politici vindt plaats via sociale media.
2843 in het licht van In het licht van de begrotingsdoelstellingen is het niet uitgesloten dat deze belastingvermindering de komende jaren verder zal worden afgebouwd.
2811 ten gevolge van Hij had op weg naar hier vijf keer in een file gestaan ten gevolge van wegwerkzaamheden.
2670 in de plaats van In de plaats van het afgekeurde biljet wordt er een nieuw biljet in gebruik genomen.
2657 in naam van Er zijn zelfs monarchen geweest die in naam van de liefde afstand deden van hun troon.
2407 te midden van Tsjetsjek woont buiten de stad in een wit huisje te midden van groen en bloemen.
2336 op initiatief van Die legendarische band werd in 1965 opgericht op initiatief van pop-art meester en schilder Andy Warhol.
2231 met inbegrip van Buitenlandse mogendheden, met inbegrip van de VS, wenden intussen de blik af.
2024 uit hoofde van De landsrecherche doet momenteel verder onderzoek naar de herkomst van het wapen en de munitie en of de verdachte deze uit hoofde van zijn functie had verkregen.
1924 ten westen van De brug, negentig kilometer ten westen van Berlijn, wordt gebruikt voor de snelle treinen van de Duitse spoorwegen.
1917 bij monde van Deutsche Bank liet bij monde van een woordvoerster weten dat er niets klopt van de beschuldigingen.
1817 ten voordele van Wat kunnen wij als ouders doen om haar erfdeel in te perken ten voordele van onze andere kinderen?
1784 ten oosten van Honderden mensen verzamelden zich in de vroege ochtend bij het strand ten oosten van het Marriott Hotel.
1667 in samenspraak met De burgemeester liet in samenspraak met de lokale politie alle leerlingen en het aanwezige personeel evacueren.
1583 in verhouding tot Het Maasstad Ziekenhuis heeft in verhouding tot andere ziekenhuizen een zwakke financiële gezondheid.
1468 met behoud van Als wij willen dat werklozen met behoud van uitkering aan de slag gaan, dan moeten wij dat goed regelen.
1399 ter grootte van Een gebied ter grootte van zo’n vijf voetbalvelden ging in vlammen op.
1347 door toedoen van Door toedoen van jagers en stropers [...] zijn dieren met grote slagtanden steeds zeldzamer geworden.
1302 onder aanvoering van Onder aanvoering van Ronaldo was Portugal voor de rust de gevaarlijkste ploeg.
1256 onder toezicht van Onder toezicht van bewapende politiemannen werd het bedrijf de afgelopen dagen compleet leeggehaald.
1190 in het bijzijn van Gisteren tekende de talentvolle honkballer in het bijzijn van de notaris zijn contract.
1178 ter bevordering van Is het regeringsbeleid ter bevordering van verkeersveiligheid op deugdelijke wijze tot stand gekomen?
1152 onder het mom van Scholen en universiteiten monitoren het gedrag van hun scholieren en studenten, onder het mom van het bestrijden van online pesten.
1144 in antwoord op Benedictus XVI deed zijn uitspraak in antwoord op een vraag van een journalist.
1120 ten overstaan van Op de dag van het examen wordt het zegel van de envelop ten overstaan van getuigen verbroken en gaat iedereen aan de slag.
1115 met medewerking van In maart 2005 lanceerden Canvas en Radio 1, met medewerking van De Standaard, de verkiezing van de Grootste Belg.
1023 met toestemming van De optocht ging, met toestemming van de politie, van de Groenplaats naar de Zwartzustersstraat.
1013 op voorstel van Op voorstel van Frankrijk sprak de [Veiligheids]raad donderdag over de humanitaire crisis in Syrië.
997 ten nadele van Er waren „onvolledige” en „onjuiste” verklaringen aan het strafdossier toegevoegd, steeds ten nadele van de verdachten.
948 van de kant van Vooral van de kant van de Partij van de Arbeid is de afgelopen jaren aangedrongen op Nederlandse aanwezigheid in Afrika.
926 onder redactie van Volgens het boek Problematisch verzamelen (2012), onder redactie van José van Beers en Kees Hoogduin, is de grens tussen een hamsteraar en een liefhebber dun.
899 in weerwil van Waarom huilen wolven? Met een volle maan heeft het, in weerwil van een bekende volkswijsheid, niks te maken.
894 aan weerszijden van Aan weerszijden van deze smalle weg stonden voertuigen geparkeerd.
836 uit respect voor In sommige wijken gingen mensen in het zwart stemmen uit respect voor de doden.
808 op bevel van De doorzoekingen gebeurden op bevel van de drie officieren van justitie die met de zaak zijn belast.
791 ten bate van De rest van de erfenis gaat in een trust ten bate van zijn kinderen uit een eerder huwelijk.
693 onder auspiciën van Dit toernooi wordt onder auspiciën van de Surinaamse Dambond gehouden.
692 onder de vlag van [G]isteren lag het boorschip Noble Don Taylor, dat onder de vlag van Liberia vaart, aangemeerd voor de Curaçaose kust.
682 uit naam van Gebruik van geweld uit naam van welke religie dan ook is strafbaar.
652 op gezag van Het persbureau Ansa meldde op gezag van de politie dat in het pakket een ontstekingsmechanisme en een radio-ontvanger zaten.
647 van de zijde van Het interview leidde tot heftige reacties, niet alleen van commentatoren en politici, maar ook van de zijde van de kerk.
611 met gebruikmaking van In ons dorp werden door de jachtopziener met gebruikmaking van ekstervangkooien vele honderden eksters geëlimineerd.
569 bij de gratie van Een gemeenschap van burgers bestaat bij de gratie van gedeelde belangen.
559 ter wille van Hoeveel vrijheid willen de mensen afgeven ter wille van de veiligheid?
529 ter voorbereiding op Ouders doen hun kinderen op speciale cursussen ter voorbereiding op de test.
508 tegen betaling van Tegen betaling van een meerprijs kan de wagen 280km/u bereiken.
499 naargelang van Levensstijl en voedingsgewoonten verschillen naargelang van de sociale klasse waartoe men behoort.
486 in samenhang met De bedoeling is dat monumentenzorg, archeologie en historische geografie meer dan tot nu toe in samenhang met elkaar worden bezien.
466 bij afwezigheid van Achtergebleven zeemansvrouwen moesten bij afwezigheid van hun man zelf voor inkomsten zorgen.
450 in tegenspraak met In tegenspraak met de heersende mening is een hangmat niet slecht voor de rug, juist omdat je gewicht er gelijkmatig door wordt verdeeld.
447 tot verbazing van De roman [...] belandde in de bestsellerlijsten, tot verbazing van de auteur zelf.
424 onder de hoede van Jonge vogels blijven achter, vaak onder de hoede van oudere soortgenoten.
419 ten bedrage van [Hij] kwam in opspraak vanwege dubieuze declaraties ten bedrage van zes ton.
418 onder verwijzing naar Toen Wolfgang probeerde het gebouw opnieuw te betreden, werd hij tegengehouden door een agent onder verwijzing naar de anti-terrorismewet.
394 ter nagedachtenis aan Hij besloot daarom een monument te laten maken ter nagedachtenis aan de vermisten.
363 in het voetspoor van De senatoren gingen, in het voetspoor van de Tweede Kamer, akkoord met de uitbreiding van de EU.
356 ten faveure van De Amerikaanse luchtvaartautoriteiten hebben de regels om piloot te worden verscherpt ten faveure van de veiligheid.
325 op voorspraak van Op het einde van zijn leven werd hij, op voorspraak van de koning, [...] tot de adelstand verheven.
313 op vertoon van Op vertoon van een identiteitsbewijs betalen inwoners van Brugge 9 euro in plaats van 11 euro.
312 met medeweten van [O]ok in de Bondsrepubliek [is er] sprake [...] geweest van systematisch dopinggebruik, met medeweten van de autoriteiten.
289 op instigatie van [E]r zijn ook brieven op instigatie van Couperus’ weduwe Elizabeth vernietigd.
273 uit het oogpunt van [O]p dit moment verdienen biobrandstoffen uit afval- of restproducten uit het oogpunt van duurzaamheid in principe de voorkeur.
246 zonder medeweten van Zonder medeweten van zijn gegoede ouders ging Van de Velde (1863-1957) in 1880 schilderkunst studeren.
241 tot opluchting van Als het dan toch tijd is voor het refrein doet iedereen, tot opluchting van de docente, precies wat ze hebben geleerd.
240 op het stuk van Ook op het stuk van ruimtelijke ordening heeft de politicus een uitgesproken mening.
239 al naargelang Al naargelang de bron overleefden 350.000 tot 500.000 Pontische Grieken de reis niet.
213 in tegenstelling met In tegenstelling met de muskusrat mag de bruine rat wel met gif bestreden worden.
191 tot verdriet van Bij een inbraak zijn onze smurfen verdwenen, tot verdriet van onze kinderen.
184 tot vreugde van De eerste editie is inmiddels is uitverkocht, tot vreugde van de schrijver.
138 buiten medeweten van Buiten medeweten van de partijtop stelde ze zich eveneens kandidaat.
121 bij gelegenheid van Als theologe weet zij voor een breed publiek de waarde en betekenis van het geloof uit te leggen, zoals bij gelegenheid van koninklijke kerkdiensten.
81 uit kracht van Belastingen van het Rijk worden geheven uit kracht van een wet.
70 ter attentie van Stuur de uitslag voor 15 mei naar de redactie van W&O, ter attentie van ondergetekende.
65 in naam der Zoals te verwachten viel, is niet iedereen verrukt over het reuze-croquetspel dat in naam der kunst wordt opgezet in het veelgebruikte park in Mahattan.
57 bij manier van Er zijn mensen van wie we bij manier van spreken na vijf minuten weten welk vlees we in de kuip hebben. in BN: ST? Deze vorm komt af en toe voor in standaardtalige contexten in het Belgische Nederlands. Het is echter op basis van de beschikbare gebruiksdata niet duidelijk of hij tot de standaardtaal behoort.
57 ten gerieve van Het bijzondere van dit schip is de extra aandacht die er ten gerieve van het publiek aan de indeling is besteed.
36 al naargelang van Al naargelang van de vraag kun je dan de productiecapaciteit van een bepaald model verhogen en van een ander model verlagen.
18 ten detrimente van [Deze karaktertrek] vormt de basis voor veel verkeerde beslissingen ten detrimente van de economische vooruitgang van ons land.
13 in naam des Er wordt in de landen recht gesproken in naam des Konings.
3 ter fine van De rechtbank is evenwel van oordeel dat deze verwijzing niet slaagt, nu de bewaring niet is opgelegd ter fine van uitzetting.Internet, geraadpleegd 26 november 2019 
1 ten fine van [H]et hof zal de zaak terugwijzen naar de rechtbank te Utrecht, ten fine van behandeling van en beslissing op het verzet van de betrokkene tegen de tenuitvoerlegging van het ... dwangbevel.Internet, geraadpleegd 26 november 2019 
Wat betreft als voorzetseluitdrukking
Verdieping
Wat betreft als voorzetseluitdrukking
Ook de combinatie wat betreft is hierboven opgenomen als voorzetseluitdrukking: het is een vaste verbinding die een constituent vormt samen met een complement dat volgt, zoals ook in (i).
iaWageningen is de op een na belangrijkste stad ter wereld wat betreft de productie van wetenschappelijke kennis over biotechnologie.
bHet is een spannende, goedgemaakte film, maar volstrekt conventioneel wat betreft esthetiek en inhoud.
cIk zie geen reden waarom China op termijn niet een voorbeeld voor andere landen zou kunnen worden wat betreft duurzaamheid.
Als wat en betreft niet direct op elkaar volgen, zoals in (ii), hebben we niet te maken met een voorzetseluitdrukking, maar met een bijzin, waarin een lijdend voorwerp tussen het onderwerp wat en de persoonsvorm betreft in staat.
De combinatie wat ... aangaat komt qua betekenis dicht bij wat betreft ... en wat ... betreft in de buurt. Deze combinatie heeft altijd de vorm van een bijzin, zoals in (i) hieronder. Het is dus niet mogelijk om te zeggen: wat aangaat de inhoud van zijn individuele beslissingen of wat aangaat duurzaamheid.
iaEen magistraat moet dus onafhankelijk zijn wat de inhoud van zijn individuele beslissingen aangaat.
bNederlandse bedrijven doen het over het algemeen goed wat duurzaamheid aangaat.
iiaWat de productie van elektriciteit betreft is steenkool vandaag al de belangrijkste energiebron op onze aarde.
bCDA en VVD zitten wat de inhoud van het beleid betreft dichter bij elkaar dan CDA en PvdA.
cWat duurzaamheid betreft, mist het artikel een prachtige kans.
Deze volgorde is verplicht als het lijdend voorwerp uit een zelfstandig gebruikt voornaamwoord bestaat, zoals in wat mij betreft en wat dat betreft:
iiiaU verdient wat mij betreft een compliment.
bElke wedstrijd moet net weer iets beter gaan dan de vorige. Tot nu toe lig ik wat dat betreft op schema.
Literatuur
  • (Loonen 2003)
  • (Villada Moirón 2005)
  • (Van de Velde 2015)
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0 Maaike Beliën januari 2021
    Interessante links