Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
5.9.3.2.vii Het gebruik van verscheidene, verschillende, ettelijke, menig(e), menigeen
Verder lezen
1
De in de titel genoemde onbepaalde voornaamwoorden duiden een onbepaalde maar niet te kleine hoeveelheid aan. Afgezien van menigeen kunnen ze zowel naar personen als naar zaken verwijzen. Als verscheidene, verschillende en ettelijke zelfstandig gebruikt (zonder kwantitatief er) personen aanduiden met buitentekstelijke verwijzing, wordt een -n toegevoegd (vergelijk enig(e)(n) enz. in vi). Dit zelfstandige gebruik komt echter niet veel voor en behoort in ieder geval tot formeel taalgebruik. Het wordt hieronder bij de bespreking van de afzonderlijke voornaamwoorden niet meer genoemd.
2
Het onbepaald voornaamwoord verscheidene wordt niet-zelfstandig gebruikt met meervoudige substantieven of zelfstandig met het kwantitatieve er. Het wordt meer in geschreven dan in gesproken taal gebruikt. Voorbeelden:
1Verscheidene verdachten werden tot hoge boetes veroordeeld.
2Er zijn alweer grutto's; de vogelwachters hebben er verscheidene gesignaleerd.
3
Het onbepaald voornaamwoord verschillende wordt op dezelfde manier gebruikt als verscheidene, maar het is ook in gesproken taal gewoon. Voorbeelden (vergelijk respectievelijk met 1 en 2):
3Er zijn verschillende mensen veroordeeld tot hoge boetes.
4Er zijn alweer grutto's: ik heb er verschillende gezien gisteren.
Opmerking
Verdieping
Opmerking
Behalve het onbepaald voornaamwoord verschillende bestaat er ook een adjectief verschillend dat 'niet van dezelfde soort' betekent, bijv.:
iDeze artikelen zijn van geheel verschillende kwaliteit.
iiDe verschillende achtergrond die ze hebben, geeft wel wat problemen.
Soms wordt ook verscheiden op deze manier gebruikt.
4
Het onbepaald voornaamwoord ettelijke wordt op dezelfde manier gebruikt als verscheidene en verschillende. Het betekent oorspronkelijk 'enkele' en het wordt ook nog in deze betekenis gebruikt. Voor veel taalgebruikers echter heeft het de betekenis '(tamelijk) veel' gekregen. Voorbeelden:
5Dat heb ik nu al ettelijke keren gezegd, maar je luistert ook niet.
6Artikelen zijn er genoeg over dat onderwerp. Ik heb er ettelijke gelezen, maar ik ben er niets wijzer van geworden.
5
Het onbepaald voornaamwoord menig(e) komt meer in geschreven dan in gesproken taal voor. Het wordt gebruikt als determinator bij enkelvoudige telbare substantieven, maar het verwijst naar meer dan een persoon of zaak. De vorm menig wordt gebruikt voor het-woorden, voor persoonsnamen voorafgegaan door een onverbogen adjectief (zie [6.4.1.3/3]), voor het substantief mens en soms voor andere persoonsnamen; de vorm menige wordt in andere gevallen gebruikt. Voorbeelden:
7En menig moe man, die zijn avondmaal nam, luisterde, als naar een oud verhaal.
8Menig politicus zal zich in zijn hemd gezet voelen.
9Ik heb daar menige dag doorgebracht en menige vis gevangen.
In tegenstelling tot de hierboven besproken onbepaalde voornaamwoorden kan menig(e) niet zelfstandig met het kwantitatieve er voorkomen. Vergelijk:
10aIk heb verscheidene/verschillende/ettelijke exemplaren.
bIk heb er verscheidene/verschillende/ettelijke.
11aIk heb menig exemplaar.
bIk heb er menig.uitgesloten
6
Het onbepaald voornaamwoord menigeen komt alleen zelfstandig (zonder kwantitatief er) voor. Als onderwerp krijgt het een enkelvoudige persoonsvorm. Het behoort tot formeel taalgebruik. Voorbeelden:
12Menigeen wordt beloond die gestraft diende te worden.formeel
13Het zal menigeen het leven kosten.formeel
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links