Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
25.6.2.2.2 Aard van de leden
Verder lezen
a
Het voegwoord kan zowel zinnen met voor-pv als zinnen met achter-pv verbinden. Door maar verbonden zinnen met voor-pv kunnen mededelende, bevelende en vragende zinnen zijn. Voorbeelden van de laatste twee categorieën zijn:
1Blijf dan maar thuis, maar zeur niet zo.
2Is dit niet juist maar is het toch gepubliceerd?
b
Enkele voorbeelden met zinnen met achter-pv zijn:
3Deze vertaling, die vrij onbekend gebleven is, maar qua getrouwheid aan het origineel alle andere overtreft, is gemaakt in de negentiende eeuw.
4(Hij is geslaagd) niet omdat hij zo'n goed verstand heeft, maar omdat hij zo hard gewerkt heeft.
5Dat hij op de plaats van de misdaad aanwezig was, maar dat hij toch niets gezien of gehoord zou hebben, (lijkt verdacht).
c
Bijzinnen kunnen niet alleen als zinnen binnen een zinsdeel of zinsdeelstuk verbonden worden, zoals in de bovenstaande voorbeelden en in de (b) -zinnen hieronder, maar ze kunnen ook deel uitmaken van nevengeschikte hoofdzinnen, zoals in de (a) -zinnen:
6aIk heb niet gehoord dat de minister ziek was, maar dat hij rust moest nemen.
bIk heb gehoord dat de minister niet ziek was maar dat hij rust moest nemen.
7aHij vertelde me niet alleen dat hij een alcoholist was, maar ook dat hij aan drugs verslaafd was.
bHij vertelde me dat hij niet alleen een alcoholist was, maar dat hij ook aan drugs verslaafd was.
De (a) -zinnen moeten namelijk opgevat worden als nevenschikking van twee zinnen met voor-pv, met weglating van de rompzin in het tweede lid. Zonder samentrekking zou 6a luiden:
8Ik heb niet gehoord dat de minister ziek was, maar ik heb gehoord dat hij rust moest nemen.
Opmerking
Verdieping
Opmerking
In de onderstaande toegevende distantiërende tegenstellingen lijken een zin met achter-pv en een zin met voor-pv met elkaar verbonden te zijn:
iNiet dat ik van nature lafhartig ben, maar dat lijkt mij toch te gevaarlijk.
iiNiet dat hij gek geworden is, maar een beetje vreemd doet hij toch wel.
Er is hier echter sprake van twee zinnen met voor-pv; de eerste zin is op te vatten als: Het is niet zo dat... (zie(20.2.2.4.iii.1)).
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links