Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
25.13.2.2.2 Aard van de leden
Verder lezen
a
Zelfstandige zinnen (met voor-pv) worden vaak gecombineerd zonder dat daarbij van een expliciet verbindingsmiddel gebruik wordt gemaakt. Vooral in de geschreven taal wordt overmatig gebruik van voegwoorden vermeden. Voorbeelden:
1(Eindelijk trouwde hij met de prinses.) De vreugde was algemeen, oud en jong juichte, er was een week lang feest.
2Op de Helicon troonde Apollo temidden van de Negen Muzen, in het Hellegat huisde Hel, in de Smisse smeedden de Cyclopen hun bliksems.
De inhoud van een reeks zinnen kan in een volgende zin samenvattend of concluderend hernomen worden, bijv.:
3Hij at, hij dronk, hij sliep. (Kortom, hij leidde een dierlijk bestaan.)
4Febronie kookt voor meneer, ze wast, ze boent, ze verstelt... (Alles doet ze voor die kwal.)
5Was het toeval? Was het bestiering? (Het was in elk geval een raadsel.)
b
Ook zinnen met achter-pv kunnen op deze wijze verbonden worden. Tweeledige nevenschikking binnen een zinsdeel of zinsdeelstuk is alleen mogelijk bij samentrekking van ten minste de gemeenschappelijke inleidende woorden en onderwerpen; meerledige nevenschikking kent die beperking niet. Vergelijk:
6a(Zij beweerde) dat hij soms heel knap (-), (-) soms heel stom lijkt.
b(Zij beweerde) dat hij soms heel knap lijkt, dat hij soms heel stom lijkt.uitgesloten
c(Zij beweerde) dat hij soms heel knap lijkt, dat hij soms heel stom lijkt, dat hij kortom een heel wisselende indruk maakt op mensen.
Nevenschikking van zinnen met achter-pv als zinsdelen of zinsdeelstukken is aan dezelfde beperkingen onderworpen als de nevenschikking van constituenten. Mogelijk is bijv. een reeks bijzinnen als in 7a. Hier is ook samentrekking mogelijk, eventueel gedeeltelijk (7b en 7c):
7aOmdat hij bekwaam is, omdat hij jong is, omdat hij oprecht is, omdat hij energiek is, (daarom zult u op Dries Draeck stemmen.)
bOmdat hij bekwaam is, (-) jong is, (-) oprecht is, (-) energiek is, (daarom zult u op Dries Draeck stemmen.)
cOmdat hij bekwaam (-), (-) jong (-), (-) oprecht (-), (-) energiek is, (daarom zult u op Dries Draeck stemmen.)
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links