Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
3.3.2.2.i Vormcategorieën
Verder lezen
Substantieven die tot de volgende vormcategorieën behoren, zijn meestal de-woorden.
  1. Afleidingen van een werkwoordsstam zonder toevoegsel, al dan niet met klinker- en soms medeklinkerverandering [12.3.1.2/2c];
    Voorbeelden van deze categorie zijn:
    de aankoop, afvoer, duik, duw, groei, haat, inzet, koop, opbloei, overval, roep, stoot, uitbouw, val; band, gift, greep, inbraak, inbreuk, opstand, sprong, worp
    Niet alle substantieven die vormelijke overeenkomst vertonen met een werkwoordsstam, zijn echter de-woorden. Zo staat het deel naast het werkwoord delen, het misbruik naast misbruiken en het werk naast werken (maar: de arbeid naast arbeiden). Voor werkwoordsstammen met de voorvoegsels be-, ge-, ont- en ver- zie [3.3.2.3/i], categorie [3].
  2. Woorden die eindigen op een van de volgende achtervoegsels: -de of -te, bijv. de liefde, de kunde; de begeerte, de lengte (voor substantieven die zowel het achtervoegsel -te als het voorvoegsel ge- hebben, zie [3.3.2.3/i], categorie [5]);
    -heid, bijv. de goedheid, de schoonheid, de waarheid;
    -ij, bijv. de bakkerij, de maatschappij, de plagerij;
    -ing, bijv. de bevrijding, de regering, de vergroting;
    -nis, bijv. de begrafenis, de duisternis, de kennis (maar: het/de getuigenis; het/de vuilnis);
    -st (na werkwoordsstammen), bijv. de gunst, de komst, de winst.
  3. Woorden van vreemde herkomst die eindigen op: -ade, -ide, -ode, -ude, bijv. de brigade, de rollade, de telefonade; de genocide, de piramide (maar: het/de insecticide); de episode, de periode; de etude, de prelude;
    -age, bijv. de bagage, de lekkage, de garage (maar: het percentage; het personage, het promillage; het/de voltage);
    -esse, bijv. de accuratesse, de delicatesse, de finesse;
    -ica, bijv. de cybernetica, de ethica, de fysica;
    -ie, bijv. de biologie, de chirurgie, de traditie;
    -iek (bij abstracta), bijv. de muziek, de neerlandistiek, de politiek;
    -ine, bijv. de cabine, de discipline, de vaseline;
    -iteit, bijv. de elektriciteit, de kwantiteit, de rariteit;
    -ose, bijv. de diagnose, de metamorfose, de osmose;
    -sis, -tis, -xis, bijv. de basis, de crisis; de bronchitis, de clematis; de profylaxis, de syntaxis;
    -suur, -tuur, bijv. de censuur, de dressuur; de cultuur, de natuur (maar: het avontuur, het garnituur, het/de creatuur);
    -theek, bijv. de apotheek, de bibliotheek, de discotheek;
    -yse, bijv. de analyse, de dialyse, de hypofyse.
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links