Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
12.4.2.3.5.j Het achtervoegsel -matig
Verder lezen
Met behulp van het achtervoegsel -matig worden van substantieven adjectieven afgeleid als:
doelmatig, instinctmatig, kunstmatig, plichtmatig, schriftmatig,
die als ingeburgerd gelden. Andere, zoals planmatig (in: een planmatige economie), toneelmatig en fabriek(s)matig, respectievelijk in:
1Enkele scènes in die film maken een erg toneelmatige indruk.
2De tentoonstelling laat zien hoe de katholieke vroomheid van de laatste honderd jaar fabrieksmatig vorm kreeg.
worden door sommigen als onnederlands ervaren.
In deze afleidingen ligt het accent op de eerste lettergreep van het achtervoegsel. De betekenis van dergelijke afleidingen is gewoonlijk 'volgens, overeenkomstig, in overeenstemming met -' (bijv. de rechtmatige eigenaar), soms 'op de wijze van, als -' (bijv. een schetsmatige opzet).
Aan de hierboven gegeven reeks kunnen, al dan niet onder invloed van het Duits, in beperkte mate nieuwe woorden toegevoegd worden. De nieuwvormingen krijgen gewoonlijk een tussenklank -s- als het grondwoord op gesproken p, t, k, f, ch, r, of l eindigt, bijv. beleidsmatig, getalsmatig, gevoelsmatig, maar vergelijk cijfermatig met bestuursmatig. Niet iedereen echter acht dergelijke nieuwe woorden even acceptabel, vergelijk bijv. gevallen als:
3Hiermee wilde hij bedrijfsmatig panden verwerven om zo tot een risicospreiding van het vermogen te komen.
4Het is gebruik in de luchtvaartwereld dat maatschappijen verdragsmatig afgesproken vluchtschema's ongestoord uitvoeren.
5Is muziek maken voor jou een beroepsmatige bezigheid? (= 'bezigheid uit hoofde van je beroep')
Opmerking
Verdieping
Opmerking
Woorden als regelmatig en middelmatig kunnen beschouwd worden als afleidingen van respectievelijk regelmaat en middelmaat.
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links