Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
12.3.1.3.ii.7.a Het voorvoegsel ge-
Verder lezen
Door middel van dit voorvoegsel kunnen abstracta afgeleid worden van werkwoordsstammen. Het procédé is productief. De aldus gevormde abstracta hebben soms een wat pejoratieve bijklank.
Voorbeelden van het procédé ge + werkwoordsstam zijn:
geblaf, gedoe, gejank, gejuich, geloop, geschrijf, gezanik, gezeur.
Dergelijke afleidingen worden in hun productiviteit beperkt door de betekenis van het basiswerkwoord: de afleiding met ge- komt vooral voor bij werkwoorden die een bewuste handeling uitdrukken (gefluit, gestoei, gevloek), handelingen die onbewust plaatsvinden, maar waarbij toch een zekere persoonlijke verantwoordelijkheid in het spel is ( gesnurk, gestotter) en werkingen die een zintuiglijke waarneembaarheid impliceren (geklater, geflikker, geruis). Van gaan, slaan, staan en zien bestaan geen afleidingen van het hier besproken type.
Een formele beperking op de productiviteit doet zich voor bij werkwoorden die met een (meestal ongeaccentueerd) voorvoegsel beginnen, zoals bedriegen, gedogen, ontvangen, versieren en andere, alsmede bij werkwoorden met als eerste lid een bijwoord [12.2.2.2] of een adjectief [12.2.2.3] en bij sommige andere samengestelde werkwoorden, bijv. toegeven, weglopen, opendoen, stilzitten, volgooien. Hiervan kunnen geen afleidingen met ge- gevormd worden. Die mogelijkheid bestaat bij een aantal onscheidbare werkwoorden weer wel: geflikflooi, geglimlach, geharrewar, geredetwist, gestofzuig, geweeklaag.
Naast de hier vermelde nomina actionis (vergelijk ook(12.3.1.2.2) (12.3.1.4.vii.5) (12.3.1.4.vii.6)) bestaan er enkele concreta (voorwerps- en resultaatsnamen): gebak, gebouw, gedicht, gesticht, gewelf, gewin Deze vorming is echter niet meer productief.
Alle werkwoordafleidingen op ge- hebben het lidwoord het.
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links