Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
12.2.3.2 Werkwoordsstam + substantief
Verder lezen
Voorbeelden van dit type samenstellende afleiding zijn:
klappertanden, klapwieken, knarsetanden, knikkebenen, knikkebollen, knipogen, kwispelstaarten, likkebaarden, plukharen, reikhalzen, schokschouderen, schuddebollen, schuimbekken, staarogen, suizebollen, stampvoeten, traanogen, trekbenen, trekkebekken.
Zoals uit de gegeven voorbeelden blijkt treedt bij dit eerste type soms een tussenklank op. Het accent ligt bij deze samenstellende afleidingen op het eerste lid. De betekenis kan omschreven worden als 'met het door het substantief genoemde doen wat het werkwoord uitdrukt', bijv. 'klapperen met de tanden/kwispelen met de staart, enz.'. Een drietal samenstellende afleidingen drukt een objectsverhouding uit, te weten kortoren, kortstaarten, kortwieken. Het procédé is niet productief.
Opmerking
Verdieping
Opmerking
Van het type werkwoordsstam + substantief moet onderscheiden worden het type dat een afleiding van een samengesteld substantief vertegenwoordigt (vergelijk(12.2.1.2.1)): van dagdroom is afgeleid het werkwoord dagdromen. Andere voorbeelden zijn: blokfluiten, brandmerken, glimlachen, grondverven, handwerken, microfilmen, muilkorven, voetballen, weerlichten.
Ze hebben met de samenstellende afleiding gemeen dat het tweede lid van de samenstelling teruggaat op een substantief, maar ze zijn analyseerbaar als afleiding, terwijl het type klappertanden geen afleiding is van (een niet bestaand) klappertand, noch een samenstelling van klapper + (een niet bestaand werkwoord) tanden.
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links