Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
12.2.1.3.6.a Met een werkwoord als grondwoord
Verder lezen
Naar de betekenis kunnen bij dit type drie niet-productieve groepen onderscheiden worden.
  1. In gevallen als de volgende drukt het werkwoord met ont- het tegenovergestelde uit van de werking die de pendant zonder ont- noemt:
    onthullen, ontladen, ontrollen, ontsieren, ontsluiten, ontsperren (van een telefoon), ontspannen, ontstoppen, ontstoren (van een radiotoestel).
    Vergelijk [12.2.1.3.6.b].
  2. Een aantal formaties geven een 'verwijderen' aan, bijv. ontkomen is 'wegkomen van'. Voorbeelden zijn verder:
    ontglippen, ontgroeien, ontlopen, ontvallen, onttrekken, ontvluchten, ontwortelen.
  3. De derde groep omvat werkwoorden met een inchoatief betekenismoment: 'beginnen met of overgaan tot de door het grondwoord genoemde werking'. Zo betekent ontbranden'beginnen te branden', bijv. in de zin:
    1Fosfor ontbrandt als het bij kamertemperatuur aan de lucht wordt blootgesteld.
    Andere voorbeelden zijn: ontdooien (dit werkwoord kan ook een causatieve betekenis hebben), ontkiemen, ontvlammen, ontwaken.
Niet tot één van de genoemde types behoren (synchroon beschouwd) werkwoorden als ontbijten, ontbreken, onthouden (= 'niet vergeten'), ontluiken, ontwerpen en vele andere.
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links