Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
6.3.4.1.B.2 Het + adjectief + st(e)
Verder lezen
Het woord het wordt gebruikt in alle gevallen, onafhankelijk van de vraag of het substantief een de- of een het -woord is. De uitgang -e van de overtreffende trap wordt het meest gebruikt in de gesproken taal. In de geschreven taal geeft men de voorkeur aan de vorm zonder -e. Deze constructie komt voor:
  • in predicatief gebruik, bij een 'externe' vergelijking, bijv.:
    1Die weg is het best(e). (i.e. van de mogelijke wegen)
    2Dat kind is het jongst(e). (i.e. van de kinderen van het gezin)
    3Die opmerking is het stompzinnigst(e) van allemaal.
  • in predicatief gebruik, bij een 'interne' vergelijking, bijv.:
    4Die weg vind ik het best(e) tussen Sint-Niklaas en Beveren-Waas.
    5Hij is het liefst(e) als hij slaapt.
    Hiernaast is ook de onder 3 genoemde constructie mogelijk.
  • in adverbiaal gebruik, bij een 'externe' vergelijking, bijv.:
    6Leo werkt het hardst(e) (van allemaal).
    7Deze radio schettert het luidst(e) (van alle radio' s).
    8Het liefst(e) van al was hij meteen teruggegaan.
    Ook mogelijk zijn (zonder het):
    9Hij drinkt liefst koffie.
    10Hij mag eerst gaan.
    Opmerking
    Verdieping
    Opmerking
    Op dezelfde wijze als in de voorbeelden 9 en 10 gebruikt men in regionaal taalgebruik (met name in Belgisch Nederlands) ook best waar de standaardtaal het best(e) gebruikt. Vergelijk:
    iaHij zou best kunnen ophouden.in de betekenis van ib
    bHij zou het beste op kunnen houden.
    Dit regionale gebruik van best moet onderscheiden worden van best in de betekenis 'heel goed', dat wél in de standaardtaal voorkomt [6.4.3.4/iib].
  • in adverbiaal gebruik, bij een 'interne' vergelijking, bijv.:
    11Leo werkt het hardst(e) als hij onder druk staat.
    12Deze radio schettert het luidst(e) als je hem niet helemaal goed afstemt.
    Hiernaast is ook de onder 3 vermelde constructie mogelijk.
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997
    Interessante links