Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • Wikipedia
  • Google
  • DBNL geheel / taalkunde
  • Taaladvies.net
Adposities zonder complement als bepaling van plaats
  • De (locatieve) partikels binnen, buiten, boven, beneden, voor, achter en rondom kunnen als bijwoordelijke bepaling van plaats gebruikt worden. Zie #REF#par. 9.6.1#REF### voor een bespreking van het partikel halverwege.
    • Bijvoorbeeld: (1)
    • a. Binnen gloeide de kachel.
    • b. Het is buiten ruim dertig graden.
    • c. Boven slapen de oudere kinderen, en beneden de kleuters.
    • d. Achter is de beenruimte beperkt in onze nieuwe auto.
    • e. Ze blijven dicht bij elkaar in de buurt, want rondom is het aardedonker.
  • De (cursieve) bijwoordelijke bepalingen in (1) kunnen eventueel ook weggelaten worden; een zin als Het is ruim dertig graden bevat minder gedetailleerde informatie als de zin in (1b), maar is wel ‘correct’.
  • Soms kan men de adpositie die fungeert als bijwoordelijke bepaling niet weglaten; men spreekt dan van een verplichte bijwoordelijke bepaling van plaats
    • Bijvoorbeeld: (2)
    • a. Iedereen was binnen.
    • b. De tafels en stoelen staan buiten.
  • Ook samengestelde adposities zonder complement kunnen als bijwoordelijke bepaling van plaats fungeren: het gaat om combinaties van achter-, voor-, boven-, onder- en -aan, -in en -op, en de vormen binnenin en buitenop.
    • Bijvoorbeeld: (3)
    • a. Dit is een heuse gezinswagen. Achterin zijn er maar liefst 7 zitplaatsen.
    • b. Leon fietste en ik zat achterop.
    • c. Helemaal vooraan rijden twee groene jeeps.
    • d. Bovenaan staat een link naar een Twitteraccount.
    • e. Alle koekjes waren op en onderin lagen enkel nog kruimels.
    • f. Het kindersurprise ei belooft buitenop dat binnenin een prinsessenfiguurtje zit.
  • Daarnaast zijn er ook samengestelde adposities zonder complement die als bepaling van richting fungeren, meer bepaald combinaties met -langs (nl. achterlangs, voorlangs, onderlangs, bovenlangs).
    • Bijvoorbeeld: (4)
    • a. Een enorm vrachtschip passeert achterlangs.
    • b. Het koude water stroomt onderlangs terug naar de collector, waar het opnieuw verwarmd wordt.
Verder lezen
Literatuur
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0
    Interessante links